Jakie składki na ubezpieczenia społeczne płaci przedsiębiorca do ZUS

Jeśli prowadzisz firmę, musisz płacić składki do ZUS. Przeczytaj, jakie składki musisz płacić za siebie, a jakie – za zatrudnionych pracowników, a także od jakiej podstawy liczy się wysokość składek.

skladki-zus

Którzy przedsiębiorcy muszą płacić składki do ZUS

Musisz płacić składki do ZUS, jeśli jesteś:

  • przedsiębiorcą zarejestrowanym w CEIDG, w tym wspólnikiem spółki cywilnej
  • wspólnikiem jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
  • wspólnikiem spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej
  • osobą wykonującą wolny zawód
  • twórcą lub artystą
  • prowadzisz publiczną lub niepubliczną szkołę lub formę wychowania przedszkolnego.

Od tej zasady są pewne wyjątki. Prowadząc działalność gospodarczą, nie będziesz płacić składek w sytuacji zbiegu ubezpieczeń, czyli wtedy, gdy masz inne tytuły do ubezpieczenia, na przykład jednocześnie pracujesz na etacie.

Ważne! Od 1 stycznia 2022 roku obowiązują trzy terminy płatności składek i przekazywania dokumentów rozliczeniowych:

  • do 5. dnia następnego miesiąca – dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych
  • do 15. dnia następnego miesiąca – dla płatników składek posiadających osobowość prawną
  • do 20. dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników składek.

Jakie składki przedsiębiorca rozlicza i opłaca za siebie

Jako przedsiębiorca musisz rozliczać i opłacać do ZUS składki za siebie na:

  • ubezpieczenia społeczne, z których:
    • ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe – są obowiązkowe
    • ubezpieczenie chorobowe – jest dobrowolne
  • Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS)
  • ubezpieczenie zdrowotne.

Ważne! Składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy cię nie obowiązują, jeśli opłacasz składki od preferencyjnej podstawy, czyli od 30% minimalnego wynagrodzenia i jest to dla ciebie jedyny tytuł do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych.

Ubezpieczenia społeczne, składki na Fundusze Pracy i Solidarnościowy

Przedsiębiorcy, którzy zaczynają działalność lub osiągają niewielkie przychody, mają prawo do ulg, dzięki którym składka opłacana w ZUS może być niższa od standardowej.

Dlatego zanim zaczniesz płacić składki ZUS, sprawdź, czy nie przysługują ci ulgi.

Jeśli nie masz prawa do ulg, musisz opłacać składki na ubezpieczenia społeczne od podstawy nie niższej niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Minimalna podstawa, od której liczy się składki w 2022 roku, wynosi 3553,20 zł.

Wysokości składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe są wyrażone w procentach i wynoszą:

  • na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy
  • na ubezpieczenia rentowe – 8,00% podstawy
  • na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% podstawy
  • na ubezpieczenie wypadkowe: stopa procentowa jest zróżnicowana i zależy od liczby osób ubezpieczonych oraz branży, w której działa firma.
Od 1 kwietnia 2021 roku stopa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi od 0,67 do 3,33 % podstawy wymiaru na ubezpieczenie wypadkowe.

Składka na ubezpieczenie wypadkowe dla firmy, zatrudniającej do 9 osób wynosi 1,67%.

Stopy procentowe stawki wypadkowej wzrosły dla niektórych grup działalności. Należą do nich między innymi kategorie Rybactwo, Produkcja mebli, Działalność pocztowa i kurierska, Produkcja napojów, Produkcja wyrobów tytoniowych.

Dodatkowo płacisz składkę na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy – 2,45% podstawy łącznie.

Pamiętaj! Możesz zadeklarować wyższą podstawę i opłacać wyższe składki, aby w przyszłości otrzymywać wyższe świadczenia, przede wszystkim emerytalne lub rentowe.

Sprawdź, jakie składki w 2022 roku zapłaci za siebie przedsiębiorca, który zgłasza do ubezpieczenia wypadkowego nie więcej niż 9 ubezpieczonych przy minimalnej podstawie wymiaru składki, czyli 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

2022
[zł]
Minimalna podstawa wymiaru składki (60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego) 3553,20
Składka emerytalna (19,52%) 693,58
Składka rentowa (8,00%) 284,26
Składka chorobowa (dobrowolna) (2,45%) 87,05
Składka wypadkowa od 1.04.2021 (1,67%) 59,34
Składka na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy (2,45%) 87,05
Razem (bez składki zdrowotnej) 1211,28

Uwaga! Przedsiębiorca nie musi płacić za siebie składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, jeśli:

  • ma prawo do korzystania z obniżonych składek ZUS od preferencyjnej podstawy; w tym przypadku podstawa składek na ubezpieczenia społeczne wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia brutto
  • ukończył 60. rok życia – w przypadku mężczyzn – lub 55. rok życia – w przypadku kobiet.

Ubezpieczenie zdrowotne

Do powyższych kwot musisz doliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Ile wynosi składka zdrowotna

Od 2022 roku wysokość składki zdrowotnej zależy od wybranej przez ciebie formy opodatkowania i wysokości dochodów.

Jeżeli rozliczasz się z podatku dochodowego na zasadach ogólnych (według skali podatkowej), składka na ubezpieczenie zdrowotne stanowi 9% podstawy wymiaru składki (dochodu z działalności gospodarczej).

Jeżeli rozliczasz podatek dochodowy od osób fizycznych w formie podatku liniowego (19%), zapłacisz składkę zdrowotną w wysokości 4,9% podstawy wymiaru składki (dochodu z działalności gospodarczej).

Ważne! Jeśli rozliczasz się zasadach ogólnych (według skali podatkowej) lub liniowo, a twój dochód w danym miesiącu będzie niższy niż minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku, to wysokość składki zdrowotnej w tym miesiącu wyniesie 9% minimalnego wynagrodzenia.

Minimalne wynagrodzenie w 2022 roku wynosi 3010 zł brutto. Oznacza to, że minimalna składka zdrowotna w 2022 roku wyniesie 270,90 zł.

Jeśli rozliczasz podatek dochodowy ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, twoja miesięczna składka zdrowotna wyniesie 9% zryczałtowanej podstawy. W 2022 roku będzie to kwota od 380 zł do 950 zł, w zależności od twoich przychodów.

Jeśli płacisz kartę podatkową to podstawą wymiaru twojej składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku, a składka zdrowotna w 2022 roku wyniesie 270,90 zł miesięcznie.

Dodatkowo od 2022 roku przedsiębiorców obowiązuje roczne rozliczenie składki zdrowotnej.

Roczną podstawą wymiaru składki zdrowotnej jest dochód z działalności gospodarczej za dany rok kalendarzowy rozumiany jako różnica między przychodami a kosztami uzyskania tych przychodów, pomniejszony o składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Jeśli po rozliczeniu rocznym okaże się, że:

  • zapłaciłeś wyższe składki zdrowotne niż roczna składka na ubezpieczenie zdrowotne ustalona od rocznej podstawy wymiaru składki zdrowotnej – możesz ubiegać się o zwrot nadpłaty
  • kwota wpłaconych przez ciebie składek na ubezpieczenie zdrowotne jest niższa niż roczna składka – musisz dopłacić różnicę.

W przypadku przedsiębiorców rozliczających się na zasadach ogólnych (według skali podatkowej) lub podatkiem liniowym, jeśli roczna podstawa wymiaru składki będzie niższa niż iloczyn liczby miesięcy w roku kiedy podlegałeś ubezpieczeniu zdrowotnemu i minimalnego wynagrodzenia, to będzie cię obowiązywać minimalna roczna podstawa wymiaru składek.

W 2022 roku minimalna roczna podstawa wymiaru składek wyniesie 36 120 zł

Przykład

Pan Jan prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą i w 2022 roku podlegał ubezpieczeniu zdrowotnemu przez okres 6 miesięcy. Jego księgowa poinformowała go, że biorąc pod uwagę wyliczenia przychodu, kosztów uzyskania przychodów i składek jego roczny dochód wyniósł 17 500 zł. Jako że kwota 17 500 zł jest niższa niż minimalna roczna podstawa wymiaru składek (6 x 3010 = 18 060 zł) to pana Jana będzie obowiązywała minimalna podstawa.

Kiedy przedsiębiorca nie musi płacić składki zdrowotnej za siebie

Przedsiębiorca nie musi płacić za siebie składki zdrowotnej, jeśli:

  • jest emerytem bądź rencistą, którego emerytura lub renta nie przekracza miesięcznie wysokości minimalnego wynagrodzenia, opłacającym podatek dochodowy z prowadzonej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej
  • jest osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, która opłaca podatek dochodowy z prowadzonej działalności gospodarczej w formie karty podatkowej
  • jest emerytem bądź rencistą, którego emerytura lub renta nie przekracza miesięcznie wysokości minimalnego wynagrodzenia, a z działalności uzyskuje miesięcznie przychody w wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty najniższej emerytury
  • jest osobą legitymującą się orzeczeniem o umiarkowanym lub znacznym stopniu niepełnosprawności, która z działalności uzyskuje miesięcznie przychody w wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty najniższej emerytury
  • jest pracownikiem i z tego tytułu opłaca składki od wymiaru nie wyższego niż minimalne wynagrodzenie, który z działalności uzyskuje miesięczne przychody w wysokości nieprzekraczającej 50% kwoty minimalnego wynagrodzenia oraz opłaca podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Ulgi dla nowych i małych przedsiębiorców

Ulga na Start

Ulga na start zwalnia cię przez sześć pełnych miesięcy od rozpoczęcia działalności z płacenia składek na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, wypadkowe) oraz składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy.

Korzystając z Ulgi na start będziesz płacić przez 6 miesięcy wyłącznie składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Pamiętaj jednak, że skorzystanie z Ulgi na start oznacza, że nie odkładasz składek na emeryturę lub rentę. Nie otrzymasz także świadczeń w razie choroby albo wypadku, bo nie jesteś objęty ubezpieczeniami społecznymi.

Jeśli właśnie zaczynasz działalność, ale chcesz zapewnić sobie prawo do świadczeń na przykład chorobowych, możesz zrezygnować z Ulgi na start i opłacać przez 2 lata obniżone składki, od preferencyjnej podstawy.

Składki od preferencyjnej podstawy przez 24 miesiące

Jeśli skorzystasz z tej ulgi, przez pełne 24 miesiące opłacasz składki od zadeklarowanej przez ciebie kwoty, nie niższej jednak niż 30% minimalnego wynagrodzenia.

Obowiązkowo zgłaszasz się do ubezpieczenia zdrowotnego i opłacasz składkę na to ubezpieczenie.

Jeśli korzystasz ze składek od preferencyjnej, 30% podstawy, to – w odróżnieniu od Ulgi na start – jesteś ubezpieczony (tylko ubezpieczenie chorobowe jest dobrowolne).

Pamiętaj! Niższe składki na ubezpieczenia społeczne będą miały wpływ między innymi na wysokość przysługujących ci świadczeń z dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego (zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku opiekuńczego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego).

Przedsiębiorcy, którzy opłacają preferencyjne składki ZUS nie muszą opłacać składki na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. Składki na te fundusze są ustalane od kwoty równej w okresie miesiąca minimalnemu wynagrodzeniu. Ponieważ podstawa wymiaru składki wynosi 30% minimalnego wynagrodzenia brutto, składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy nie są ustalane.

Przykładowe wyliczenie składek od preferencyjnej podstawy:

2022
[zł]
Podstawa wymiaru składki (30% minimalnego wynagrodzenia brutto) 903
Składka emerytalna (19,52%) 176,27
Składka rentowa (8,00%) 72,24
Składka chorobowa (dobrowolna) (2,45%) 22,12
Składka wypadkowa od 1.04.2021 (1,67%) 15,08
Razem (bez składki zdrowotnej) 285,71

* W tabeli kwota składki jest wyliczona dla stopy procentowej równej 1,67. Taką składkę wypadkową opłacają firmy, które zgłosiły w poprzednim roku kalendarzowym do ubezpieczenia wypadkowego przeciętnie (miesięcznie) nie więcej niż 9 osób.

Pamiętaj! Do powyższych kwot musisz doliczyć składkę na ubezpieczenie zdrowotne.

Mały ZUS Plus

Mały ZUS Plus to niższe, proporcjonalne do dochodu, składki na ubezpieczenia społeczne dla najmniejszych przedsiębiorców. Z rozwiązania mogą korzystać osoby, których przychód w 2021 roku z pozarolniczej działalności gospodarczej przez cały ubiegły rok nie przekroczyła, 120 tys. złotych.

Żeby móc skorzystać z Małego ZUS Plus musisz też prowadzić działalność gospodarczą w poprzednim roku kalendarzowym przez nie mniej niż 60 dni kalendarzowych.

Przy Małym ZUS Plus podstawa wymiaru składek:

  • nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia i
  • nie może być wyższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego.

Jakie składki przedsiębiorca płaci za pracownika

Jeśli zatrudniasz pracowników, musisz płacić za nich składki na:

  • ubezpieczenia społeczne: emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe
  • ubezpieczenie zdrowotne
  • Fundusz Pracy (FP) i Fundusz Solidarnościowy (FS)
  • Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (FGŚP)
  • Fundusz Emerytur Pomostowych – jeśli zatrudniasz pracowników, którzy urodzili się po 31 grudnia 1948 r., pracują w szczególnych warunkach lub wykonują prace o szczególnym charakterze.

Składki należne za pracownika, określone jako procent podstawy wymiaru, wynoszą:

  • na ubezpieczenie emerytalne – 19,52% podstawy
  • na ubezpieczenia rentowe – 8,00% podstawy
  • na ubezpieczenie chorobowe – 2,45% podstawy
  • na ubezpieczenie wypadkowe – stopa procentowa jest zróżnicowana i zależy od liczby osób ubezpieczonych oraz branży, w której działa firma. Od 1 kwietnia 2021 roku stopa składki na ubezpieczenie wypadkowe wynosi od 0,67 do 3,33 % podstawy wymiaru na ubezpieczenie wypadkowe. Składka na ubezpieczenie wypadkowe dla firmy, zatrudniającej do 9 osób wynosi 1,67%.

W pozostałych przypadkach wysokość składki jest ustalana na podstawie określenia grupy ryzyka.

Składka zdrowotna wynosi 9% wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne (jest to inna podstawa niż w przypadku ubezpieczeń społecznych).

Nie musisz opłacać składek na Fundusz Pacy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, jeśli:

  • prowadzisz pozarolniczą działalność gospodarczą i zatrudniasz osoby wyłącznie na umowę-zlecenie
  • pracownik zarabia mniej niż minimalne wynagrodzenie (w 2022 roku to 3010 zł)
  • pracownik jest kobietą, która ukończyła 55. rok życia, lub mężczyzną, który ukończył 60 lat, niezależnie od uzyskiwanego przez nich dochodu
  • pracownik powraca po urlopie macierzyńskim lub wychowawczym – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 36 miesięcy
  • pracownik ukończył 50. rok życia i jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę, a przed zatrudnieniem był zarejestrowany jako bezrobotny przez okres dłuższy niż 30 dni – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 12 miesięcy
  • zatrudniasz bezrobotnych, skierowanych do pracy z urzędu pracy, którzy w dniu zatrudnienia nie ukończyli 30. roku życia – w takim przypadku pracodawcy przysługuje zwolnienie z opłacania FP, FS i FGŚP na okres 12 miesięcy, liczonych od pierwszego miesiąca po zawarciu umowy o pracę.

Ważne! Współpracując z jakąś osobą na podstawie umowy-zlecenia, ponosisz takie same koszty jak przy umowie o pracę, chyba że ten pracownik jest objęty ubezpieczeniem społecznym z innych tytułów w innym przedsiębiorstwie.

Co jest podstawą wymiaru składek pracownika

Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne pracownika, czyli kwotą, od której oblicza się procentowo wysokość składki, jest wynagrodzenie brutto wraz ze wszystkimi dodatkami pieniężnymi. Do podstawy wymiaru składek nie wlicza się między innymi wynagrodzenia za czas niezdolności do pracy wskutek choroby lub odosobnienia w związku z chorobą zakaźną, zasiłków z ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego oraz świadczenia rehabilitacyjnego.

Jeżeli wynagrodzenie jest określone inaczej niż kwotowo, na przykład prowizyjnie, według stawki godzinowej, akordowej, to podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa niż kwota minimalnego wynagrodzenia.

Uwaga! Przy opłacaniu składek na ZUS obowiązuje limit 30-krotności. Oznacza to, że roczna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracownika w danym roku kalendarzowym nie może być wyższa od kwoty odpowiadającej 30-krotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej na dany rok kalendarzowy.

W 2022 roku maksymalna kwota podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe nie może przekroczyć 177 660 zł.

Powyższy limit dotyczy wyłączenie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe. Nie dotyczy:

  • pozostałych ubezpieczeń społecznych – wypadkowego i chorobowego
  • ubezpieczenia zdrowotnego
  • składek na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Społecznych.

Uwaga! Limit 30-krotności nie obowiązuje w przypadku składki na ubezpieczenie zdrowotne pracownika.

Ile do ZUS płaci pracodawca, a ile pracownik – przykład rozliczenia

Składki na ubezpieczenia społeczne są finansowane albo przez pracownika i pracodawcę, albo przez samego pracownika, albo przez samego pracodawcę.

Zobacz, jakie są zasady podziału finansowania składek w 2022 roku.

Rodzaj składki Finansowana przez pracownika Finansowana przez pracodawcę Razem
Emerytalna 9,76% 9,76% 19,52%
Rentowa 1,50% 6,50% 8%
Zdrowotna 9% 9%
Chorobowa 2,45% 2,45%
Wypadkowa od 0,67% do 3,33% od 0,67% do 3,33%
Fundusz Pracy 2,45% 2,45%
FGŚP 0,10% 0,10%

Pamiętaj! Jeżeli twój pracownik jest na urlopie wychowawczym albo pobiera zasiłek macierzyński, to składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i zdrowotne finansuje w całości budżet państwa. Nadal jesteś zobowiązany do naliczania tych składek, mimo iż nie jesteś ich płatnikiem.

Sprawdź, jaka będzie wysokość składki opłaconej przez pracodawcę i pracownika, który zarabia na umowę o pracę 3500 zł brutto.

Obciążenia z tytułu składek finansowane przez pracownika [zł]
Część składki emerytalnej finansowanej przez pracownika 9,76% x 3500 341,60
Część składki rentowej finansowanej przez pracownika 1,5% x 3500 52.5
Składka na ubezpieczenie chorobowe finansowana przez pracownika 2,45% x 3500 85,75
Podstawa wynagrodzenia do podatku dochodowego i wyliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne poz. 1 – poz.2 – poz.3 – poz.4 3020,15
Składka na ubezpieczenie zdrowotne płacona przez pracownika (pobierana przez pracodawcę) 9% x 3020,15 zł 271,81
Obciążenia z tytułu składek finansowane przez pracodawcę
Część składki emerytalnej finansowanej przez pracodawcę 9,76% x 3500 341,60
Część składki rentowej finansowanej przez pracodawcę 6,50% x 3500 227,50
Składka na ubezpieczenie wypadkowe finansowana przez pracodawcę 1,67% x 3500 58,45
Składka na Fundusz Pracy finansowana przez pracodawcę 2,45% x 3500 85,75
Składka na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych finansowana przez pracodawcę 0,10% x 3500 3,50

Ważne! Od 1 stycznia 2022 roku jeśli np. ramach postępowania sądowego o ustalenie istnienia stosunku pracy lub ustalenie warunków zatrudnienia dojdzie do stwierdzenia , że zatrudniasz pracowników bez zgłoszenia ich do systemu ubezpieczeń społecznych albo dokonałeś zgłoszenia pracownika z zaniżona podstawą wymiaru składek, wyłącznie twoim obowiązkiem będzie je opłacić lub wyrównać ze środków własnych.

reklama:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Rozwiąż równanie: *